Sáng kiến 'một gốc cây bốn bình nước', một người Tiền Giang, nay là Đồng Tháp đưa vườn 'cây tỷ đô' vượt hạn mặn ngon ơ
share
tweet
Giữa hạn mặn khốc liệt, ông nông dân Mười Nghĩa (Trần Văn Nghĩa, xã cù lao Tân Phong trước thuộc tỉnh Tiền Giang , nay là tỉnh Đồng Tháp) sáng tạo cách tưới độc đáo “một gốc cây bốn bình nước” cứu vườn sầu riêng
“Một gốc cây bốn bình nước”, giữ sống vườn “cây tỷ đô”
Trong những năm gần đây, hạn mặn trở thành thách thức lớn với nhà vườn ở Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt tại tỉnh Đồng Tháp – nơi sầu riêng được xem là “cây tỷ đô”. Trước tình thế đó, ông Mười Nghĩa đã nghĩ ra cách làm tưởng chừng đơn giản nhưng mang lại hiệu quả bất ngờ cứu sống vườn sầu riêng 100 cây ngon ơ.
.png)
Mùa hạn mặn 2020, không cần hệ thống tưới hiện đại, ông Mười Nghĩa áp dụng phương pháp “một gốc cây bốn bình nước”. Theo đó, mỗi gốc sầu riêng được đặt 4 bình nước, bố trí đều quanh gốc cây. Nước được điều tiết nhỏ giọt liên tục, giúp đất luôn duy trì độ ẩm ổn định. Điểm đặc biệt của giải pháp cứu sầu riêng này là không tưới dồn dập mà cung cấp nước từ từ, giúp bộ rễ phát triển bền vững. Khi rễ quen với nguồn nước cố định, cây sẽ tự thích nghi, giảm sốc khi hạn kéo dài.
Cách làm “một gốc cây bốn bình nước” như hệ thống tưới nhỏ giọt. Cứ 2 ngày, hết một bình nước, ông lại châm nước đầy bình. Quan trọng, trong quá trình tưới cây, không được dời bình nước. Theo ông Mười Nghĩa, dời bình là cây chết. “Cây sầu riêng đang khát nước. Khi đặt bình tưới cây, rễ cây sẽ vươn ra nhận nước. Nếu dời bình tưới, rễ cây sẽ đuổi theo mà không nhận được nước nuôi cây, cây sẽ chết”, ông Mười Nghĩa lý giải.
Theo chia sẻ của ông Mười Nghĩa, sai lầm phổ biến của nhiều nhà vườn “cây tiền tỷ ” là tưới quá nhiều khi có nước, rồi để cây khát khi nguồn nước cạn. Chính sự thay đổi đột ngột này khiến rễ non dễ bị tổn thương, dẫn đến chết cây. Không chỉ vậy, việc giữ nước trong mương vườn cũng đóng vai trò quan trọng. Khi mực nước ngầm ổn định, rễ cây có thể tự tìm nguồn nước mà không cần tưới trực tiếp quá nhiều.Nhờ kết hợp linh hoạt các biện pháp, vườn sầu riêng của ông vẫn xanh tốt, cho trái ổn định ngay cả trong mùa hạn mặn khắc nghiệt.
Mô hình này nhanh chóng được nhiều nông dân học hỏi bởi chi phí thấp, dễ triển khai và phù hợp điều kiện thực tế. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, những sáng kiến như vậy trở thành phao cứu sinh cho ngành sầu riêng. Chuẩn bị cho mùa hạn, mặn năm nay, ông Mười Nghĩa cho biết, vẫn sẽ tiếp tục dùng biện pháp “ một gốc cây bốn bình nước” như hồi hạn, mặn năm 2020.
Dự báo nguồn nước sản xuất 2026: Thuận lợi hơn nhưng chưa hết lo
Bên cạnh các giải pháp thích ứng tại chỗ, thông tin về dự báo nguồn nước sản xuất năm 2026 cũng đang được nông dân đặc biệt quan tâm.m Theo nhận định của ngành chuyên môn, tình hình thủy văn năm nay có nhiều tín hiệu tích cực. mLưu lượng nước từ thượng nguồn sông Mekong được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm, nhờ lượng nước tích trữ lớn tại các hồ thủy điện và sự hỗ trợ của mưa trái mùa. Điều này góp phần cải thiện đáng kể nguồn nước ngọt về Đồng bằng sông Cửu Long.
Tuy nhiên, nguy cơ xâm nhập mặn vẫn còn hiện hữu, nhất là vào các đợt triều cường cuối mùa khô. Một số khu vực ven biển và cửa sông vẫn có khả năng bị ảnh hưởng, với ranh mặn xâm nhập sâu hàng chục km. Điều đó cho thấy, dù nguồn nước 2026 được đánh giá khả quan hơn, người dân không thể chủ quan. Việc chủ động trữ nước, sử dụng tiết kiệm và áp dụng các mô hình tưới hiệu quả vẫn là giải pháp then chốt. Đặc biệt với cây sầu riêng – loại cây có giá trị kinh tế cao nhưng rất nhạy cảm với hạn mặn – việc kết hợp giữa dự báo khoa học và kinh nghiệm thực tiễn là yếu tố quyết định thành công.
Sầu riêng là một loại trái cây phổ biến ở Đông Nam Á. Tiền Giang, tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam, đã chọn trồng loại cây này làm một phần quan trọng của ngành nông nghiệp địa phương. Lịch sử trồng sầu riêng ở Tiền Giang có thể bắt đầu từ những năm đầu của thế kỷ 20, khi người dân địa phương bắt đầu nhận ra tiềm năng kinh tế to lớn của loại trái cây này. Tiền Giang nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, với hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc trồng sầu riêng, vì loại cây này yêu cầu nhiều nắng và đủ ẩm. Đất đai ở đây phì nhiêu và màu mỡ, phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của cây sầu riêng, giúp trái phát triển to và đạt chất lượng cao.
Sầu riêng Tiền Giang, với hương vị đặc trưng và chất lượng tốt, đã trở thành một trong những sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của địa phương. Để nâng cao sức cạnh tranh cho trái sầu riêng Tiền Giang, địa phương đã triển khai nhiều biện pháp trong vài năm tới đây, bao gồm giữ ổn định diện tích trồng sầu riêng hiện tại và áp dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ. Tiền Giang trươc đây, nay là tỉnh Đồng Tháp khuyến khích nông dân áp dụng các phương pháp canh tác tiên tiến như VietGAP và GlobalGAP, nhân rộng mô hình hợp tác xã sầu riêng Ngũ Hiệp, và thích ứng với biến đổi khí hậu và thiên tai.
